Việt Nam trong xu hướng phát triển thương mại quốc tế

1. Mở đầu vấn đề

Chính sách thương mại quốc tế của một quốc gia bao gồm hệ thống các quan điểm, nguyên tắc và công cụ để thực hiện thương mại quốc tế nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế vĩ mô đã định. Thế giới hiện nay tồn tại hai quan điểm song song và kết hợp về thương mại quốc tế, đó là quan điểm tự do với các nguyên tắc của thương mại quốc tế tự do và thương mại quốc tế bảo hộ với các công cụ bảo hộ.

Quan điểm thương mại quốc tế tự do được coi là xu hướng chính của thương mại quốc tế, bởi những lợi ích hướng đến người tiêu dùng khi hàng hóa và dịch vụ được tự do di chuyển giữa các quốc gia, giữa các khu vực (không còn rào cản và thuế bằng 0) và các Chính phủ gần như không can thiệp vào thị trường hay sản xuất hàng hóa trong nước (không có tài trợ, ưu đãi hay phân biệt đối xử). Các liên kết kinh tế hiện nay như Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Liên minh châu Âu (EU), Hiệp hội các quốc gia khu vực Đông Nam Á (ASEAN),… đều coi tự do thương mại là một nguyên tắc bắt buộc cho các thành viên tham gia.

2. Xu hướng phát triển thương mại quốc tế ngày nay

Các quốc gia trên thế giới hiện nay dù lớn hay nhỏ, sớm hay muộn đều đi theo xu hướng tham gia ngày càng nhiều vào quá trình hợp tác kinh tế khu vực và thế giới, đa phương, đa chiều, đa lĩnh vực, trong đó thương mại là một trong những lĩnh vực được coi là trọng tâm.

3. Đặc điểm nổi bật về xu hướng phát triển thương mại quốc tế ngày nay

– Nội dung hoạt động thương mại rộng lớn mang tính quốc tế, chi phối hầu hết các lĩnh vực đời sống kinh tế – xã hội. Do đó, thương mại ngày nay không chỉ là những hoạt động mua bán sản phẩm hàng hóa vật thể mà còn bao gồm cả những hành vi mua bán và dịch vụ phi vật thể, tất cả đều nhằm thu lợi nhuận.

– Hình thành các loại hình công ty, tập đoàn lớn, công ty xuyên quốc gia, đa quốc gia, với phạm vi hoạt động không biên giới và hình thành các tổ chức, hiệp hội thương mại khu vực và toàn cầu. Phạm vi tác động của thương mại quốc tế ngày nay mang ý nghĩa vô cùng sâu rộng, bao gồm nhiều thành phần thương mại, nhiều thương nhân và hợp thành mạng lưới chằng chịt các loại hình kinh doanh và dịch vụ; vừa liên doanh, liên kết, vừa tự do hoá, vừa độc quyền, vừa cạnh tranh, vừa hợp tác, vừa bình đẳng và không bình đẳng trong kinh doanh, đều cùng nhau tham gia hoạt động mua bán và dịch vụ trên thị trường, trên cơ sở hành lang pháp luật quốc gia và luật lệ quốc tế.

– Xu thế liên doanh liên kết thương mại song phương, đa phương, bình đẳng ngày càng mở rộng và không ngừng phát triển. Đặc điểm kinh doanh thương mại ngày nay gồm hai chiều hướng: Một là, kinh doanh chuyên ngành, theo một sản phẩm hay một thương hiệu nhất định thành một hệ thống trên toàn cầu. Hai là, tổ chức mô hình những công ty, tập đoàn kinh doanh tổng hợp với nhiều loại hình, nhiều hàng hóa và dịch vụ khác nhau để nâng cao ưu thế cạnh tranh và chiếm lĩnh thị trường khu vực và thị trường thế giới.

4. Lợi thế của Việt Nam trong thương mại quốc tế

– Trong 25 năm qua, việc tham gia kí kết các hiệp định thương mại đã giúp Việt Nam thiết lập được mối quan hệ hữu nghị với nhiều quốc gia, như tham gia WTO, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), và gần đây là Hiệp định FTA Việt Nam – EU, CTTPP, RCEP và FTA Việt Nam – Vương quốc Anh.

– Hiện Việt Nam đã đàm phán, ký kết và thực thi 17 FTA với nhiều đối tác lớn như Hàn Quốc, khu vực ASEAN, EU, Mỹ…, trong đó có những thị trường ghi nhận thương mại song phương hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD mỗi năm.

– Cụ thể, ngày 8/3/2018, Việt Nam đã cùng 10 nước gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru và Singapore chính thức ký kết Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tại thành phố San-ti-a-gô, Chi-lê. Việc tham gia CPTPP cực kì quan trọng đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam. Vì nó sẽ cho phép các nước buôn bán và sản xuất hàng hóa Việt Nam cho những doanh nghiệp thành viên khác, đa số là sẽ được miễn thuế. Điều này tạo lợi thế cho hàng xuất khẩu của Việt Nam khi bán vào các thị trường như Canada, Úc hay Nhật Bản so với hàng xuất khẩu từ các nước không tham gia CPTPP như Trung Quốc hoặc Mỹ.

– Ngoài ra, Việt Nam cũng có nhiều lợi thế để mở rộng thị trường và đẩy mạnh xuất khẩu khi tham gia kí kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP) vào ngày 15 tháng 11 năm 2020 tại Hà Nội.

– Không chỉ vậy, điều này còn giúp Doanh nghiệp Việt Nam cọ xát nhiều hơn với thế giới bên ngoài. Nó tạo điều kiện để phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh và khẳng định vị thế mới của mình trên trường quốc tế.

– Ảnh hưởng đến kinh tế và thương mại được xem là rõ ràng và hiệu quả nhất. Thương mại quốc tế tác động đến tăng trưởng xuất nhập khẩu của Việt Nam, mở rộng hàng hóa, thu hút đầu tư. Hơn nữa còn có thể nâng cao năng suất lao động và tạo thêm nhiều việc làm.

– Dẫn chứng cho sự thành công trong giao dịch, trao đổi của Việt Nam và thế giới được ghi nhận:

Việt Nam hiện đang là một trong những nước trên thế giới tham gia xuất khẩu nhiều mặt hàng quan trọng nhất, cả về gạo, cà phê, hạt tiêu, thủy sản và gần đây là các mặt hàng nhân tạo như giày dép, hàng may mặc và điện tử. Xuất khẩu quan trọng nhất, cả về các mặt hàng như gạo, cà phê, hạt tiêu, thủy sản và gần đây là các mặt hàng nhân tạo như giày dép, hàng may mặc và điện tử. Năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 668,5 tỷ USD, tăng 22,6% so với năm trước; trong đó, xuất khẩu đạt 336,25 tỷ USD, tăng 19%; nhập khẩu đạt 332,25 tỷ USD, tăng 26,5%. Việt Nam xuất siêu 4 tỷ USD.

5. Những thách thức chờ đợi

Bên cạnh những lợi thế trên, Việt Nam cũng có một số thách thức:

  • Về năng lực quản lý của cơ quan quản lý nhà nước.
  • Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp còn yếu.
  • Quy trình giao dịch thương mại kéo dài, không hiệu quả. Việc đó đưa đến sự chậm trễ trong các kế hoạch , dự án.
  • Việc kỳ vọng định giá còn thiếu các cơ sở và không thực tế.
  • Thẩm định tài chính còn có một số sai sót, kiểm soát hồ sơ không đầy đủ.
  • Khi giao dịch với các bên còn gặp khó khăn và bất cập, vì quy trình làm việc chưa rõ ràng và đi đến thống nhất chung.
  • Việc nộp và thực thi thuế không được tuân thủ đúng.
  • Thiếu các tài liệu hỗ trợ hợp pháp.
  • Các quy định không đạt sự nhất quán.

Việc tham gia Thương mại quốc tế được xem là một cơ hội lớn cho Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình này cũng có những bất lợi về lĩnh vực pháp lý. Điều quan trọng là Việt Nam cần cố gắng hơn nữa, biết vận dụng và giải quyết những khó khăn một cách tốt nhất. Đối với những thách thức như trên, việc phải hiểu biết thêm nhiều hơn về tranh chấp quốc tế, các phương thức giải quyết nếu có bất đồng xảy ra cũng như lĩnh vực pháp luật là điều tất yếu.

Chia sẻ bài viết:
Share on facebook
Share on twitter
Share on google
Share on telegram

153 thoughts on “Việt Nam trong xu hướng phát triển thương mại quốc tế”

  1. Pingback: 2sacristy

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *